مطالب پیشنهادی از سراسر وب

» شهر تاریخی یزد - مرکز میراث جهانی یونسکو

شهر تاریخی یزد - مرکز میراث جهانی یونسکو

یزد شهری است که در دشتی به همین نام و در فلات مرکزی ایران واقع شده است. این شهر که در بین کوههای شیرکوه و خرنگ واقع شده است ، از شمال با شهرستانهای میبد و اردکان ، از جنوب با شهرهای تفت و ابرکوه ، از غرب با شهر اصفهان و با شهرهای اردکان و بافق از هم مرز است. یزد که هنوز هم پذیرای ساکنان شهر است، بخوبی محافظت شده است. خیابان‌ها و کوچه‌ پس‌کوچه‌های دالان‌مانند با دیوارهای برآمده و شکاف‌‌ها، مکان شگفت‌ انگیزی است ،دیوارهای کاه‌گلی زرد و قهوه‌ای به‌ خوبی نشانه‌ خشکی منطقه هستند. در این میان، بادگیرهای شهر نشان‌دهنده‌ نبوغ و ابتکار معماری سنتی یزد است.

تاریخچه نام یزد

در زمانهای مختلف شهر یزد متفاوت نامگذاری شده است. نام هایی مانند ایساتیتیس ، ایزد تیس ، شهر ایزد ، کاسه ، یزدان شهر ، دارالآباده ، یزدان گرد و غیره.

نام کاسه را می توان در کتابهایی مانند «فارسنما» (کتاب فارس) نوشته ابن البلخی و «تاریخ یزد» نوشته احمد بن حسین بن علی کاتب یافت.

کاسه به معنای کوچک است. دلیل این نامگذاری کوچک بودن شهر کاسه است ، در مقایسه با ایساتیس که در نزدیکی کاسه واقع شده بود و بزرگتر از آن بود. 

نگاهی کوتاه به تاریخ شهر یزد

در مورد زمان دقیق تأسیس و ساخت شهر یزد اطلاعات روشنی در متون تاریخی وجود ندارد. با این حال ، در برخی منابع ، بنیاد شهر یزد و حومه را به موارد زیر نسبت می دهند:

بنیاد شهر یزد به اسکندر بزرگ و ضحاک منسوب است؛ شهر میبد به سلیمان پیامبر و شهر ابرکوه به ابراهیم پیامبر.

برخی از مورخان بر این باورند که شهری در این منطقه در زمان ساسانیان ، توسط یزدگرد تاسیس شده است.شهر یزد ، پس از ونیز ، دومین شهر باستانی جهان و اولین شهر تاریخی آجر و گل در این سرزمین است.

یزد به دلیل بافت سنتی و خشتی یکی از برجسته ترین شهرهای این کره خاکی است.مردم زندگی روزمره خود را در خیابان های بافت سنتی و خشتی این شهر می گذرانند.یک نقطه شروع عالی برای قدم زدن در این شهر تاریخی ، میدان امیر چخماق است.

میدان امیر چخماق

این میدان در قرن پانزدهم و در دوره تیموریان ، پس از روی کار آمدن امیر جلال الدین چخماق ، والی یزد ساخته شد. امیر جلال الدین چخماق فرمانده شاهرخ تیموری (از پادشاهان سلسله تیموری) بود. امیر جلال الدین به همراه همسرش فاطیما خاتون معروف به ستی فاطیما ساخت این میدان را به اتمام رساندند.

این بنای یادبود فقط یک میدان نیست بلکه مجموعه ای شامل حمام ، مسجد ، کاروانسراها ، قنات است.

آنچه امروز می توانیم مشاهده کنیم ، بنای تاریخی احیا شده است که با گذشت چند سال تغییراتی در آن ایجاد شده است.

برخی از تغییرات ایجاد شده در میدان امیر-چخماق به شرح زیر است:

بازسازی میدان و برخی از بناهای تاریخی در زمان شاه عباس صفوی

تغییر میدان و قسمت جلویی مسجد به حسینیه در قرن نوزدهم

گسترش مسجد و تعمیر برخی از قسمتهای آن در زمان فتحعلی شاه قاجار

تخریب برخی از قسمت های مسجد در قرن بیستم ، در زمان پهلوی ، به دلیل خیابان سازی

پس از ورود به میدان امیر چخماق و دیدن زیبایی سازه آجری ، باید با خیال آسوده به مناطق مختلف میدان ، تماشای هنر معماران ایرانی و اعتقاد به هنر این سرزمین بپردازیم.

مسجد جامع جدید ، مسجد دهوک

پس از بازدید از میدان امیر چخماق ، می توانید به مسجد دیدنی امیر چخماق ، معروف به مسجد جامع جدید و مسجد دهوک بروید.

شاهکار معماری ایرانی در گوشه گوشه این مسجد دیده می شود. درب ورودی مسجد با یک قطعه هنر خوشنویسی ایرانی به میدان باز می شود.

در این قسمت سنگی وجود دارد که روی آن کتیبه موقوفه مسجد با خط زیبای خط اسلامی بنام نسخ نوشته شده است.

ورودی دیگر مسجد در لاین کناری واقع شده است. این ورودی با کتیبه ای از کاشی های معرق در تقاطع محل تلاقی دیوارها و سقف تزئین شده است.

در این شاهکار فقط کافی است سر خود را برگردانیم تا عظمت هنر ایران را تماشا کنیم. در ضلع شرقی مسجد ، کتیبه های موجود در کاشی معرق ، که به خط 'ثلث' نوشته شده اند ، به زیبایی بنا افزوده اند.

هنگام تماشای ساختمان ها ، باید مدام به خود یادآوری کنیم که این ساختمان ها در صدها سال گذشته و بدون هیچ گونه امکاناتی ساخته شده اند.

در ساخت این بناها از ابزار خاصی به جز سلیقه و هنر معماران این سرزمین استفاده نشده است.

این هنر و سلیقه ای است که در این بناهای تاریخی نمایان می شود.

مانند تمام بناهای اسلامی ، این مسجد دارای گنبدی است که با کاشی های سبز تزئین شده و کتیبه ای زیبا به خط کوفی دارد.

یکی از مکانهایی که هنر اسلامی را نشان می دهد ، محراب مساجد است. در این مسجد ، محراب با موزاییک های کاشی کاری شده با طرح مقرنس تزئین شده است.

یکی از شگفتی های پیاده روی در شهر یزد و میدان امیر چخماق ترشح بیش از حد معده است. هنگام قدم زدن و تماشای زیبایی خیره کننده این میدان ، ناخودآگاه متوجه ترشح ترشح اسید معده در معده خود می شویم. نگرانش نباشید هیچ دلیلی برای نگرانی وجود ندارد.

دلیل آن عطر و بوی خوش طعم انواع شیرینی هایی است که به تازگی در بازار سنتی تهیه می شود.

یزد نه تنها به خاطر بناهای آجری اش ، بلکه به خاطر سوغاتی ها و شیرینی های خوشمزه اش مشهور است.

در کنار میدان امیر چخماق ، یک بازار سنتی صدها ساله وجود دارد که برخی فروشگاه ها انواع شیرینی ها را تهیه و طبخ می کنند.

پس از بازدید از میدان امیر چخماق و گشت و گذار مختصر در فروشگاه های اجتناب ناپذیر نانوایی ، به بازار حاجی قنبر برویم.

بازار در شهر بادگیرها

گردشگرانی که به بازارها ، به ویژه بازارهای سنتی علاقه مند هستند ، بازدید از شهر یزد ، یکی از بر جسته ترین شهرهای ایران با بازارهای قدیمی سنتی مختلف را از دست ندهند.

بازار محمد علی خان ، بازار ملا اسماعیل ، بازار نوخد بریزی ، بازار چیت سازی ، بازار صدری (شاه زاده فاضل) ، بازار کاشی کاری، بازار افشار ، بازار جعفرخان ، بازار دروازه مهریز و بازار مسگری

بازار حاجی قنبر به عنوان بخشی از مجموعه امیر چخماق ، در قرن پانزدهم توسط فرمانداری به نام نظام الدین حاجی قنبر جهانشاهی تأسیس شد. در دوران پهلوی و به دلیل خیابان سازی ، برخی از قسمت های بازار مانند دوغاب و غیره تخریب شده است.

مغازه های اصناف و مشاغل مختلف در این بازار وجود دارد ، از جمله جواهرات ، شیرینی جات ، نانوایی حلوا (محلی که کنجد به ارده تبدیل می شود) ، رنگرزی (مکانی که رنگ به پارچه یا پارچه منسوجات نهایی مانند الیاف و نخ ها منتقل می شود) ، و غیره

علاوه بر شیرینی های خوشمزه ، فروشگاه های مس و طلافروشی ها نظر هر بازدید کننده ای از یزد را به خود جلب می کنند.

وقتی در بازار قدم می زنیم و به مغازه های طلافروشی و نقره سازی می رسیم ، ما را متوقف می کند ، مسحور شده توسط رنگ قرمز درخشان مسی و رنگ زرد طلای

مخازن آب

مخزن آب آشامیدنی سنتی است که آب باران را در فصول مرطوب ذخیره می کند و در فصول خشک آب خنک را در اختیار مردم قرار می دهد. یکی از سازه های ساخته شده در مناطق خشک و بیابانی ایران و سایر مناطق جهان است.

یک سازه زیرزمینی است که از نهرهای آب ، قنات و غیره تأمین می شود.در شهرهای دارای آب و هوای گرم مانند یزد ، در فصول مرطوب مقداری آب در این مخازن ذخیره می شد تا در فصول خشک مورد استفاده قرار گیرد. نکته جالب در مورد معماری خاص این سازه ها است که باعث می شود آب ذخیره شده در تمام فصول گرم خنک بماند.

يكی از قديمی ترين بندهای كشف شده نزديك چوغا زنبيل است كه مربوط به هزاره دوم قبل از ميلاد است.

همچنین با نام های مختلفی مانندمخزن ، استخر ، حوض ، گودال یا بارانداز شناخته می شود. در هر نقطه از دنیا به طور متفاوتی نامگذاری شده است ، اما معنی آن یکسان است.

بازارچه حاجی قنبر

در کنار میدان امیر چخماق واقع شده است. این سازه در قرن پانزدهم پس از میدان امیر چخماق ، به دستور همسر والی یزد ساخته شد. از معماری تیموریان است که در بافت قدیمی شهر یزد قرار دارد. امیر چخماق از معروف‌ترین جاهای دیدنی یزد است ، میدان امیر چخماق شامل تکیه، بازار، آب‌انبار و مسجد که هر کدام در نوع خود دیدنی و قابل توجه‌اند. اثری که به همت امیر جلال الدین چخماق بنا شد در حال حاضر طرفداران بسیاری بین گردشگران دارد.

امیر چخماق أب انبار دارای پنج بادگیراست که به آن برج باد نیز گفته می شود. باد از طریق دستگاه های بادی به مخزن می رود تا آب را خنک نگه دارد. مخزن ذخیره آب معمولاً در زیر زمین قرار دارد.

بیشتر انبارها با دو دستگاه چرخش باد ساخته می شوند. با این وجود تعداد بادگیرها با توجه به فضا و ظرفیت از یک تا شش نفر متفاوت است.

ساخت این سازه در سال 1942 ، همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم ، به دستور ارباب رستم گوویو آغاز شد. این اثر معماری محمد ابراهیم خرمشاهی است.به دلیل فضای وسیع ، از چهار بادگیر تشکیل شده است. گنبد انبار با آجرهایی به شکل سرو فرش شده است.

زرتشتیان زیادی در شهر یزد زندگی میکنند. نکته جالب در مورد مخزن این است که دو ورودی جداگانه وجود دارد که مسلمانان و زرتشتیان می توانند از آنجا آب بگیرند. مخزنی استوانه ای با ظرفیت 2300 متر مکعب ، قطر 14 متر و عمق 15 متر است.

شش بادگیر

در سال 1862 ، محمدحسین یزدی یک آب انبار ساخت و شش قایق بادبان داشت. دارای یک گنبد بیضی شکل و دارای دو ورودی به شمال و جنوب است. ظرفیت این آب انبار 2000 متر مکعب است.

ابتدا سه دستگاه چرخدار بادی ، در زمان ساخت آن ساخته شد و سه مورد دیگر بعداً در زمان بازسازی آن اضافه شد. قایق های بادگیر 10 متر و به شکل هشت ضلعی هستند.

موزه آب یزد

این موزه تاریخچه چندین هزار ساله آب در ایران و ابزارهای مورد استفاده را به نمایش می گذارد.در یکی از خانه های تاریخی یزد واقع شده است. در این ساختمان می توانیم از دیدن نه تنها تاریخچه آب و ابزار ، بلکه یکی از قدیمی ترین و زیباترین خانه های این شهر نیز لذت ببرید.

از جمله موارد دیگری که می توانیم در این ساختمان ببینیم ، ابزار حفر قنات ، کتابچه میراب (میراب به معنی مراقبان قنات است) ، اسناد توزیع آب ، ظروف ذخیره سازی و حامل های آب و ابزار اندازه گیری حجم آب است.

این ساختمان در چند طبقه ساخته شده و دارای هدف خاصی است. یک قنات از این خانه عبور می کند که زیبایی خاصی به آن می بخشد و یکی از منابع اصلی تأمین آب این شهر در گذشته است.

موزه آب یزد در عمارت تاریخی کلاهدوز واقع شده و در زمینی به مساحت 720 متر مربع ساخته شده است. این خانه که به درخواست سید علی اکبر کلاهدوز ، بازرگان عصر قاجار ساخته شده است ، دارای 5 طبقه یا سطح است.

سطح اول

دو شاخه کاریز (قنات) به نام های رحیم آباد و زارچ از پایین ترین طبقه این خانه عبور می کنند.

سطح دوم

طبقه بعدی برای نگهداری و نگهداری مواد غذایی استفاده می شد. منطقه ای هشت ضلعی با عمق 10 متر و دمای یکسان (در حدود 15 درجه سانتی گراد) در تمام فصول است.

سطح سوم

در این طبقه به زیرزمین می رسیم و از آنجا که زیر زمین است و همچنین به دلیل معماری خاص ، خنک است و در فصول گرم مورد استفاده خانواده است.

سطح چهارم

بعد از طبقه سوم به طبقه همکف می رسیم. اتاق های پنجداری ، یک سالن ، یک اتاق ارچی ، یک آشپزخانه و یک اتاق نشیمن برای خادمان خانه در این طبقه واقع شده است.

سطح پنجم

در طبقه پنجم که بالاترین سطح است ، می توان چرخ های چاه را مشاهده کرد که آب توسط آنها از چاه خارج می شود. برخی از افراد مسئول برداشت آب و انتقال آن به مخزن سطح بالاتر بودند. سپس آب را به طبقه زیرین هدایت کردند تا خانواده از آن استفاده کنند. این سیستم انتقال به سیستم لوله کشی آب آن خانه شبیه بود.

باغ دولت آبادیزد

در قلب خود بلندترین بادگیر جهان را دارد. این باغ که نمونه‌ای عالی برای باغ‌های ایرانی محسوب می‌شود در بخش مرکزی شهر قرار دارد و از آن جاهای دیدنی یزد است که نباید نادیده بگیرید. باغ دولت آباد شامل عمارت سردر، ساختمان هشتی و بادگیر، عمارت بهشت آیین و تالار آیینه، عمارت تهرانی، آب‌انبار و باغ ناصر است. بنای باغ دولت آباد در دوران افشاریان بنا شد و سپس در دوره‌ زندیه کامل شد

ساباط های یزد

از دیگر ویژگی های خاص ساباط‌های یزد این است که در کوچه‌های بن بست درهایی زیر این ساباط‌ها تعبیه می‌شد تا امنیت اهالی کوچه تامین شود، که به آن‌ها در بند می‌گویند.ساباط های یزد را می‌توان مهربانی معماری کویر دانست که در جاهای دیدنی یزد نمونه‌های بسیاری دارد. فلسفه‌ ایجاد این ساباط‌ها که روی کوچه‌ها بنا می‌شدند، پناه دادن به رهروان گرمازده است تا برای لحظاتی زیر سایه‌های خنک این پوشش، نفسی تازه کنند. ساباط های یزد همچنین در زمهریر زمستان‌های کویر، گرمایی مطبوع زیر حصار خود ایجاد می‌کنند.اشیایی از جنس سفال، شیشه، برنج، مس و برنز که روایان تاریخ چند صدساله‌ی روشنایی هستند.

خاموشان ، آرام رفتگان زرتشتی

این برج بخشی از تاریخ پر رمز و راز و آیین‌های زرتشتیان است که امروزه به یکی از مکان های دیدنی یزد تبدیل شده است. برج خاموشان از دخمه‌هایی است که زرتشتیان برای بازگرداندن مردگانش به دامن طبیعت استفاده می‌کردند. به این صورت که پس از مرگ افراد آن‌‌ها را در این برج‌ها قرار می‌دادند تا خوراک پرندگان شوند و سپس هر آن‌چه از استخوان‌هایشان باقی می‌ماند در فضای میان تهی برج‌ها که استودان نام دارد سپرده می‌شد تا به طبیعت برگردد. برج خاموشان یزد در 15کیلومتری جنوب شرقی شهر بر بلندای کوهی قرار دارد.

آسیاب آبی اشکذر ، معماری در کویر

از ویژگی‌هایی که آسیاب آبی اشکذر را به یکی از خاص‌ترین جاهای دیدنی یزد تبدیل کرده است بتوان به معماری آن اشاره کرد. مقرنس کاری‌های داخلی، نقش‌های هندسی اطراف دیوار‌ها، آجرکاری محوطه اصلی بنا و صحن آسیاب آبی اشکذر هنرمندی خاصی در خود دارند،

بازار و حمام خان

در مجموعه بازار خان وجود دارد و قدمت حمام به دوره ناصرالدین شاه باز می‌گردد و علت نامگذاری حمام به نام «خان»، به دلیل استفاده اعیان و اشراف بوده‌ است. این حمام قدیمی، امروزه به عنوان رستورانی بزرگ و جذاب مورد استفاده قرار می‌گیرد.در بازار و حمام خان یک گردش بی‌نظیر را تجربه کنید. سپس غذایتان را در حمام خان و یک فنجان کمر باریک چای، در فضای سنتی حمام و معماری آن خیره کننده و شکوه معماری سنتی ایرانی لذت ببرید.

روستای خرانق

روستای خرانق، از جمله جاهای دیدنی یزد به شمار می‌رود که هم زیبایی فوق‌العاده‌ای دارد، و هم از نظر معادن بسیار غنی است. این روستا در فاصله 85کیلومتری شهر یزد قرار گرفته و آب و هوای آن بسیار خنک‌تر از یزد است. روستای تاریخی خرانق، در اروپا شهرت زیادی دارد و هر ساله جمع زیادی از گردشگران خارجی به آنجا می‌روند.

تعدادی از بناها و دیدنی‌ها همچون قلعه خرانق، کاروانسرای خرانق، بقعه مشهدک، پل خرانق، مزار بابا خادم است. معدن‌های با ارزشی همچون معدن سنگ آهن چادرملو، اورانیم ساغند، باریت، روی و گرانیت نیز در این روستا وجود دارند. منطقه زیبا و محافظت شده دره انجیر و محل زندگی حیواناتی چون کل، بز، میش، قوچ، گربه وحشی، سیاه گوش، یوزپلنگ و هوبره است.

مدرسه ضیاییه

به زندان اسکندر نیز شهرت دارد. قدمت این بنای تاریخی به قرون هفت و هشت باز می‌گردد و از نظر تاریخِ هنر و معماری، بسیار با اهمیت است. معماری مدرسه ضیاییه یا زندان اسکندر بسیار قابل توجه است و زیبایی منحصر به فردی دارد. در ساخت این بنای تاریخی، تنها از خشت خام استفاده و با هنرمندی خاصی تزیین شده و گچبری‌های آبی لاجوردی و طلایی در کنار هم تصویری خیره‌کننده را پیش چشمتان نمایان می‌کند

مسجد جامع فهرج

از بناهای بسیار کهن شهر یزد است که قدمت آن به دوران صدر اسلام باز می‌گردد.این مسجد تاریخی گنبد ندارد و کاشی‌کاری‌های تزیینی و کتیبه‌ها نیز بر روی آن نیست.سادگی مسجد فهرج و زیبایی خاص آن، باعث شده تا طرفداران زیادی داشته باشد. از قسمت‌های این مسجد می‌توان به شبستان آن که از دیگر بخش‌های مسجد مرتفع‌تر است و زیبایی خیره‌کننده‌ای دارد.اشاره کرد.

زیاتگاه زرتشیان چک چک یزد

در شهر زیبای اردکان قرار دارد و از محبوب‌ترین و مشهورترین جاهای دیدنی یزد است . زیارتگاه پیروان دید زرتشت است. این زیارتگاه تاریخی و کهن در دل کوه و بر بالای بلندی قرار گرفته و زیبایی آن به حدی است که می‌توان ساعت‌ها در آنجا ماند.

در ورودی زیارتگاه، یک درخت چنار قدیمی و تنومند قرار دارد که تصویری دیدنی را در آنجا ایجاد کرده. فضای داخلی زیارتگاه نیز شگفت انگیز و تماشایی است

روستای فهرج یزد

در حدود 30 کیلومتری شرق یزد روستایی دیدنی وجود دارد که در دل کویر قرار گرفته است. قدمت این روستا به دوران پیش از اسلام باز می‌گردد و از نظر زیبایی و مکان‌های دیدنی، بسیار غنی است.

گشت‌ در روستا، مردم خونگرم یزد و کمپ شبانه در کویر، تجربه‌ای بی‌نظیر و شگفت‌آور که با سفر به روستای تاریخی فهرج آن را به دست می آورید.

جذابترین کویر ایران کاراکال

شهر یزد به دلیل قرار گرفتن در منطقه گرم و خشک کشور، کویرهای متعددی دارد که یکی از معروف‌ ترین‌های آن، کویر کاراکال است.کاراکال نام گربه‌ای‌ست که از دیرباز در این کویر می‌زیسته و علت شهرت کویر کارال نیز به همین سبب است. البته به دلیل نزدیکی روستای صادق آباد به این منطقه، به آن کویر صادق آباد نیز گفته می‌شود‌.

تفریحات مهم و جذاب شترسواری، سافاری، موتورسواری روی شن‌های طلایی، غلت خوردن از بالای تپه‌های شن روان و پیاده‌روی در نخلستان اشاره کرد.

شن‌های روان، پیوند آبی آسمان با شن‌های کویر، کمپینگ و شب ماندن، تماشای ستارگان در سیاهی شب و زیبای کویر کاراکال، باعث شده این کویر یکی از مقاصد گردشگری ایران مطرح شده است ،

باد گیرهای زیبای خانه تاریخی آقا زاده

جایگاه ویژه‌ای در میان مکان‌های گردشگری دارند و جزو خانه‌های سنتی و قدیمی این شهر به حساب می‌رود. خانه آقازاده زیباترین بادگیرهای دو طبقه را در خود دارد و همین ویژگی، اهمیت زیادی را به آن بخشیده است.

این خانه در منطقه ابرکوه استان یزد قرار دارد و دارای رستوران، کافی‌شاپ، سرویس بهداشتی، حمام، سرویس خواب و همچنین اینترنت رایگان است.

در ساخت بنای این خانه از خشت و چوب استفاده شده و پنجره‌ها و گچ‌بری‌های آن هنرمندانه و ظریف تعبیه شده‌اند

کویر سیاه کوه از دیگر جاهای دیدنی یزد که در 40 کیلو متری شهر اردکان است و در میان گردشگرهای داخلی و خارجی، طرفداران زیادی دارد. این کویر در حد فاصل نمکزار و باتلاق قرار گرفته و محیطی زیبا و دیدنی است. نقشه هوایی کویر سیاه کوه می‌گوید که این مکان شبیه به هلال ماه است و در قوس هلالی آن کوه سیاه کوه قرار دارد.


جشنواره به مدرسه بر می‌گردیم - دیجی کالا
فرم ارسال نظر





  جاذبه های گردشگری   |   ساخت وبلاگ تبلیغاتی  


آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین مطالب مجله


پکیج های تبلیغاتی هدفمند و تحت سئو در بلاگسازان پکیج های تبلیغاتی هدفمند و تحت سئو در بلاگسازان مشاهده