بازدید سایت خود را میلیونی کنید

مطالب پیشنهادی از سراسر وب

» قبرستان ارزشمند ایرانیان باستان در اصفهان

 قبرستان ارزشمند ایرانیان باستان در اصفهان

قبرستان ارزشمند ایرانیان باستان

در جنوب شرقی  اصفهان یکی از مهم ترین گورستان های تاریخی جهان اسلام با گنجینه ای ارزشمند از مقابر و مشاهد بزرگان قرار گرفته است.

از قدیمی ترین قبور عمارت آرام ستان تخت فولاد اصفهان است که از بزرگترین گورستان های جهان اسلام است که از هزاره های پیشین تا قرون گذشته بزرگان،فرهیختگان و علمای زیادی در خود جای داده و دارای بقعات و مقبره ها ومجموعه های خاص مهم معماری است که مخاطبان خاص و کنجکاو را در حال حاضر به سمت خود می کشاند! این گورستان در کنار مزارهایی چون گورستان بقیع در مدینه منوره قبرستان ابوطالب در مکه مکرمه و گورستان وادی السلام در نجف اشرف از مهمترین و متبرک ترین مراقد جهان اسلام محسوب می شود.

مساحت مزار تخت فولاد هم اکنون حدود 75هکتار است و از شمال یه خیابان میر از جنوب به خیابان سعادت آباد و محوطه دانشکده پرواز و از شرق به خیابان سجاد و خیابان بهار و از غرب به خیابان مصلی(آب 250) محدود می شود.

بقعه میرزا رفیعا و تکایای بروجردی و ریزی در حاشیه جنوبی این گورستان که به خیابان سعادت آباد منتهی می شود قرار دارند.

این گورستان در کتب تاریخی به نام های لسان الارض بابا رکن الدین و تخت فولاد یاد شده است. مجموعه مزارات این گورستان عظیم را تخت فولاد می نامند و وجه تسمیه آن را می توان به واسطه وجود عبادتگاه و قبر بابا فولاد حلوایی متوفی 959هجری در مرکز مخابرات فیض امروزی دانست که سنگ قبر این عارف عالم یکی از مهمترین علل نامگذاری این قبرستان به تخت فولاد ذکر شده است.

مکان دفن او به احتمال زیاد خانقاه و زاویه عبادت و ریاضت و تدریس نیز بوده است، که به دلیل اهمیت بابارکن الدین در دوران قدیم به خصوص صفویه ،گورستان تخت فولاد را گورستان بابارکن الدین نیز می گفته اند و حتی پل خواجو که در مسیر این آرامگاه قرار گرفته به پل رکن الدین هم معروف بوده است.بر روی قبر سنگ بزرگی از جنس مرمر با کتیبه ای به خط ثلث زیبا نصب شده و در ضلع شمالی تکیه دو بنا ، یکی در داخل و دیگری بیرون تکیه ساخته شده بودند که بنای داخلی معروف به چهل خانه (محل چله نشینی) و عبادت عرفایی بوده که برای ریاضت کشیدن به این مکان می آمده اند.

توسعه دهندگان در تلاش برای ساخت یک مسجد عمومی جدید ، یکی از مهمترین مکانهای دفن تاریخی ایران را که مربوط به دوران صفویه است ، در شهر مرکزی اصفهان تخریب کردند.

گورستان تاریخی تخت اول فولاد (بستر فولادی) ، جنوب شرقی شهر ، مهمترین محل دفن دوره اسلامی در ایران محسوب می شود. این مکان آخرین مکان استراحت اندیشمندان ، فیلسوفان و هنرمندان بزرگی مانند میرفندرسکی و مولاسادرا است که می توان گفت بزرگترین فیلسوف ایرانی است.

این قبرستان در گذشته تا کنار پل خواجو وسعت داشته است و از آنجا که در گذشته به جای پل خواجو سنگهایی با فاصله وجود داشته که روی آن تخته می گذاشتند و از آن عبور میکردند شاید کلمه تخت فولاد تغییر شکل یافته لغت تخت پل ها یا تخت پل لاد باشد یعنی پلی که از تخته درست شده است. لاد در فارسی به معنی بنا و پل در اصل پول است مثل کلمه ی دزفول(دزپول)

این نظریه نیز تا حدودی قابل پذیرش است. زیرا نام بسیاری از مکان ها و شهر های تاریخی ایران در نتیجه تحریف لغات و در گذشت زمان ایجاد شده است.

روستای تخت فولاد بعد از فوت استاد فولاد حلوائی شکل گرفته و توجه مردم به مزار این عارف نیز باعث ساخت و ساز در اطراق مقبره وی؛ و سپس توسعه بناهای مجاور و رونق تکیه بابافولاد گردیده استبعید به نظر می رسد به مناسبت وجود این مقبره، روستای تازه بر پا گشته، به روستای تخت فولاد معروف شده باشد. متن سفرنامه شاردن خود موید این مطلب است که در دوره شاه عباس دوم، روستای تخت فولاد مجزای از گورستان بابارکن الدین بوده، و در ورای آن قرار داشته است

گورستان تخت فولاد ( بابارکن الدین) تا قبل از صفویه ، گورستان عمومی شهر اصفهان محسوب نمی شدبلکه بخشی از آن به روستاهای مجاور اختصاص داشت. شهر اصفهان علاوه بر اینکه صحن مامزاده ها و مقابر خصوصی اش ، پذیرای دفن مردگان بود، بلکه دوازده گورستان بزرگ ازجمله گورستان بابا رکن الدین نیز به صورت گورستانهای عمومی مورد استفاده مردم اصفهان بود.

تدفین بزدگان و مشاهیر اصفهان و عموم مردم از عهد صفوی به خصوص در زمان شاه عباس انجام شده، به همین جهت به نظر می رسد که گسترش قبرستان بابارکن الدین از قرن یازدهم شروع شده و در چند دهه به عنوان بزرگترین و مشهورترین گورستان اصفهان مورد توجه قرار گرفته است.

از متون تاریخی بر می آید، تخت فولاد تا عهد قاجار روستائی کوچک با جمعیتی حدود 100 نفر بود و گورستان تخت فولاد همچنان در خارج از برج و باروی شهر قرار داشت در اوائل دوره قاجار ، به علت وجود باغات مشهور و سرسبز، تخت فولاد از نقاط با صفای حومه بشمار می رفت و از انجا که در مسیر راه ورودی به اصفهان قرار داشت ، مورد توجه سیاحان و مورخینی که از شیراز به اصفهان می آمدند بوده است.

از مهمترین اتفاقاتی که در دوره قاجار در تخت فولاد صورت گرفت ، احداث درواز بزرگ تخت فولاداست. پاره ای از محققین آن را به دوره صفوی نسبت داده اند. اما دلائل موجود حاکی از آن است که قدمت دروازه تخت فولاد را نمی توان از اوائل قاجار فراتر برد؛ یکی از مهمترین اسنادی که از تخت فولاد باقی مانده نقشه ای است که بودئن در سال 1932از گورستان تخت فولاد و دروازه آن ارايه نموده است كه با سبك كاملا قاجاري است. يعني يک دروازه يك ورودي اصلي جهت عبور كاروانيان و احشام و دو ورودي كوچک برای افراد در طرفین ورودی اصلی؛ و اتاق های جانبی محل نگهبانی و استقرار نگهبانان پیش بینی شده است.

فرم ارسال نظر





  ساخت وبلاگ  


آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین مطالب مجله


دو رپورتاژ سفارش بده یک رپورتاژ هدیه بگیر دو رپورتاژ سفارش بده یک رپورتاژ هدیه بگیر مشاهده