مطالب پیشنهادی از سراسر وب

» طوایف شهسوان (عشایر در ایران ، شهسوان)

طوایف شهسوان (عشایر در ایران ، شهسوان)

شهسوان ، ساکنان مراتع سبز در شمال غرب ایران

عشایر شهسوان (به گویش ترکی السوانی: شاسوان یا شهسوان) نام تعدادی از گروه های قبیله ای آذربایجانی ها هستند که در مناطقی از شمال غرب ایران به ویژه مناطق مغان ، ارومیه ، دشت اردبیل ، خارقان و خمسه ، بین زنجان و تهران زندگی می کنند. به شواهد موجود نشان می دهد که اگر نگوییم همه ، حداقل تعدادی از گروه های قبیله شاهسون از دشت مغان به خرقان و خمسه مهاجرت کرده اند (که البته نباید با اتحادیه قبیله خمسه فارس اشتباه گرفته شود). شیوه زندگی اقوام شاهسون و بسیاری از ویژگی های فرهنگی ، به ویژه غرفه های نیمکره ، آنها را از دیگر گروه های قبیله ای ایران ، حتی قبایل خرقان و خمسه متمایز می کند. برخی از این ویژگی ها که منشأ ترکی دارند در بین دیگر اقوام ترک زبان ایران قابل مشاهده است.

عشایر (کوچ نشینان) در ایران گروهی از مردم هستند که همراه با قبیله ، خانواده و تمام وسایل خود از مکانی به مکان دیگر نقل مکان می کنند. کوچ نشینی شیوه زندگی قبیله ای است و اقتصاد آنها مبتنی بر گله داری است. جابجایی از مکانی به مکان دیگر و حرکت به عنوان یک گروه بزرگ مهمترین جنبه های زندگی عشایر است. عشایر در تابستان به ییلاق (مناطق سردسیر) و در زمستان به قشلاق (مناطق گرمتر) در طول سال خود نقل مکان می کنند و با فصول تغییر می کنند.

عشایر شهسوان یکی از شناخته شده ترین و مهمترین ایلات ساکن استانهای شمال غربی آذربایجان شرقی و اردبیل هستند. قبایل شاهساوان به طور سنتی یک شیوه عشایری عشایری را دنبال می کنند و بین مراتع زمستانی و مناطق تابستانی مهاجرت می کنند. در پی فصول گرم و سرد ، این عشایر چوپان کیلومترها را طی می کنند و تمام زندگی خود را بر پشت بسته اند. آنها مهاجرت خود را به اردوهای تابستانی سنتی خود در کوه سبلان در اوایل ماه مه آغاز می کنند. با در دسترس بودن مراتع و بسیاری از چشمه های کوهستانی ، قبایل شهسوان به آسانی حیوانات خود را چرا می کنند.

آنها با پرورش دام امرار معاش می کنند و آنها را در مراتع رشته کوه های اردبیل می چرانند. گله داری گوسفند و بز فرآیندی بسیار وقت گیر است که انرژی زیادی را به خود اختصاص می دهد به همین دلیل تمام خانواده درگیر آن هستند. گله داری اساس زندگی اقتصادی عشایر شاهسوان است و این قبیله عمدتاً از طریق انواع فرآورده های لبنی امرار معاش می کنند. آنها در چادرهای گنبدی شکل تقریباً پنج متری زندگی می کنند و معمولاً با زنگوله ، پارچه های رنگارنگ ، فرش و بالشتک تزئین شده اند. برپایی چادرها تنها 15 دقیقه طول می کشد. تاریخ غنی ، شیوه زندگی ، آداب و رسوم و سنت های آنها سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می کند.

معنی شاهسون

عنوان شاهسوان در فارسی به معنی پادشاه دوست است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، این عنوان به Il-Sun یا People-Friendly تغییر نام داد. اسکندر-بیگ ترکمن ، مورخ مشهور صفوی در عصر صفویه ، از کلمه "شاهی شیون" برای توصیف وقایع فتح عراق در زمان شاه اسماعیل اول و همچنین وقایع زمان شاه طهماسب استفاده کرد. به اما اصطلاح سیاسی شعار زمانی اهمیت پیدا کرد که در مورد طرفداران شاه اسماعیل دوم به کار گرفته شد ، در حالی که بین جانشینان وی بر سر جانشینی شاه طهماسب اختلاف وجود داشت و در این میان دختر طهماسب به نام پریخان خانم ، سیاستمدار قدرتمند ، حامی اسماعیل میرزا خود را به زودی شاهی اعلام کرد. امروزه علاوه بر مناطق وسیعی از ایران ، شاهسوانیان در سایر کشورهای همسایه از جمله جمهوری آذربایجان ، عراق ، ترکیه ، زندگی می کنند.

عشایر شهسوان یکی از شناخته شده ترین و مهمترین ایلات ساکن استانهای شمال غربی آذربایجان شرقی و اردبیل هستند. قبایل شاهساوان به طور سنتی یک شیوه عشایری عشایری را دنبال می کنند و بین مراتع زمستانی و مناطق تابستانی مهاجرت می کنند. در پی فصول گرم و سرد ، این عشایر چوپان کیلومترها را طی می کنند و تمام زندگی خود را بر پشت بسته اند. آنها مهاجرت خود را به اردوهای تابستانی سنتی خود در کوه سبلان در اوایل ماه مه آغاز می کنند. با در دسترس بودن مراتع و بسیاری از چشمه های کوهستانی ، قبایل شهسوان به آسانی حیوانات خود را چرا می کنند. آنها با پرورش دام امرار معاش می کنند و آنها را در مراتع رشته کوه های اردبیل می چرانند. گله داری گوسفند و بز فرآیندی بسیار وقت گیر است که انرژی زیادی را به خود اختصاص می دهد به همین دلیل تمام خانواده درگیر آن هستند. گله داری اساس زندگی اقتصادی عشایر شاهسوان است و این قبیله عمدتاً از طریق انواع فرآورده های لبنی امرار معاش می کنند. آنها در چادرهای گنبدی شکل تقریباً پنج متری زندگی می کنند و معمولاً با زنگوله ، پارچه های رنگارنگ ، فرش و بالشتک تزئین شده اند. برپایی چادرها تنها 15 دقیقه طول می کشد. تاریخ غنی ، شیوه زندگی ، آداب و رسوم و سنت های آنها سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می کند

ساختار اجتماعی ایل شاهسون

هرم سازمانی ایل شاهسون از خانواده شروع می شود و با تیره و طایفه به پایان می رسد. در گذشته سرپرستی قبایل توسط خانوارها انجام می شد ، اما امروزه از مزایای اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی قابل توجهی برخوردار هستند. رهبران شاهان بسیار قدرتمندتر از خانهای قبایل مانند قشقایی بودند. در رأس هر دسته کوچک ، یک مقام رسمی به نام Aqsql [ریش سفید] قرار داشت. با گسترش شهرنشینی و اتحاد اکثریت جمعیت عشایر ایران ، مردم این قبیله نیز در مناطق مختلف کشور مستقر شدند و ساختار قبیله ای آن تقریباً از بین رفته است.

مراتع ییلاقی شهسوان ، احاطه شده توسط زمین های کشاورزی غنی ، بین اردبیل ، شهر تاریخی مهم و مرکز تجارت و تبریز ، پایتخت چندین فرمانروای گذشته قرار داشت. غلات ، میوه ، پشم و گوشت منطقه از دیرباز به طور گسترده در بازار عرضه شده است. ابریشم خام تولید شده در استانهای همجوار گیلان و شیروان در تجارت بین المللی که از طریق یا نزدیک قلمرو شاهسوان عبور می کند ، برجسته بوده است. کنترل این منابع یک انگیزه اصلی برای فتح بود: از قرن شانزدهم میلادی ، نیروهای ایرانی ، عثمانی ، روسی و شوروی هر کدام چندین بار قلمرو شاهسوان را تصرف یا اشغال کردند. در چنین موقعیتی ، روابط شاهسوان با دولتها متفاوت از روابط اقوام زاگرس بوده است.

خانه ایل شاهسون: غرفه های کروی

با توجه به این که در مقایسه با سایر مناطق عشایری ایران ، مناطق تابستانی و زمستانی شاهسون دارای آب و هوای سرد هستند ، شاهسون ها تجربه استفاده از چادر را داشته اند که تا حد امکان با شرایط محیطی هماهنگ باشد. محل زندگی عشایر شاهسون چادرهای کروی زیبایی است که بدون داشتن تجهیزات پیشرفته و مدرن در آنها زندگی ساده و زیبایی را سپری می کنند. به این چادرها کلاه فرنگی یا کلبه نیز گفته می شود.

این غرفه ها معمولاً 5 متر فضا دارند و روی آنها منگوله هایی آویزان است که ورود مردم را به آنها اطلاع می دهد. خط الراس کوچکتر از آلاچیق است و از مواد خشن تری ساخته شده است و آلاچیق با دقت ، مهارت و ظرافت ساخته نشده است. غرفه همیشه با خط الراس همراه است و محل اقامت اصلی عشایر شاهسون در تابستان است. شاهها را مجموعه ای از چندین غرفه و کلبه می نامند که در یک مکان برپا شده اند.

غذای عشایر شهسوان

غذاهای عشایری شهسوان شامل ساده ، خوشمزه و در عین حال است که پیشنهاد می کنم اگر در کنار آنها و مهمانان آنها هستید امتحان کنید. از آنجا که قبایل عشایری شهسوان بیشتر به دامداری مشغول هستند ، غذای آنها پر از گوشت است. انواع محصولات لبنی مانند ماست ، کره ، پنیر ، پنیر پوست ، دوغ ، کشک ، توف و گوشت گاو از جمله غذاهای لبنی این افراد است.

عشایر شهسوان به طور سنتی گله های گوسفند و بز پرورش می دادند ، اولی برای شیر و فرآورده های شیر ، پشم و گوشت ، و دومی تنها در تعداد کمی ، عمدتا به عنوان رهبر گله. آنها برای حمل و نقل از شتر ، الاغ و اسب استفاده می کردند. اکثر خانواده ها برای تخم مرغ و گوشت مرغ پرورش می دادند و تعدادی نیز گاو نگهداری می کردند. هر خانواده چندین سگ وحشی داشت که از خانه و حیوانات در برابر سارقان و شکارچیان محافظت می کردند. نان غذای اصلی آنها بود. برخی از عشایر دارای خویشاوندان مستقر بودند که با آنها در یک اقتصاد دوگانه همکاری می کردند و با محصولات کشاورزی به اشتراک گذاشته یا مبادله می کردند.

اما اکثر آنها شیر ، پشم و حیوانات مازاد را به تجار می فروختند تا آرد گندم و سایر ملزومات را بدست آورند. برخی به عنوان چوپان اجاره ای کار می کردند و 5 درصد از حیواناتی را که برای هر دوره قرارداد 6 ماهه نگهداری می کردند ، پرداخت می کردند. دیگران فصلی برای کار مزدی به شهرها و روستاها می رفتند. دستفروشان سرگردان اغلب روزها از آنجا دیدن می کردند ، اما صاحبان خانه حداقل دو بار در سال ، به عنوان مثال در هنگام مهاجرت ، به خریدهای تجاری به شهر می رفتند. بیشتر خریدها به صورت اعتباری و در مقابل محصولات شبانی فصل آینده انجام شد. ثروتمندترین عشایر گله ای از گوسفند را به صورت تجاری پرورش می دادند و به عنوان صاحبخانه غایب در زمین های روستا سهام داشتند.

زنان شهسوانی انواع فرش های رنگارنگ و پیچیده با تخت بافته ، کیسه ها و پتوهای ذخیره سازی و برخی فرش های تخته ای با گره تولید می کردند ، اما همه اینها برای مصارف خانگی بود و در شلوار دخترانه هنگام ازدواج برجسته بود. با این حال ، در دهه 1970 ، تجارت بین المللی فرش شرقی تشخیص داد که مجموعه ای از آنچه قبلاً بافته های قبیله ای "کرد" یا "قفقاز" در نظر گرفته می شد در واقع توسط عشایر شهسوان انجام شده است. در همین حال ، روزهای سخت و افزایش قیمت ها بسیاری از عشایر را مجبور کرد اقلامی را که هرگز برای فروش در نظر گرفته نشده بودند ، کنار بگذارند.

خلاصه مطلب

سابقه کوچ عشایری در ایران به هزاره دوم قبل از میلاد ، ورود آریایی ها به فلات مرکزی ایران باز می گردد. شیوه زندگی قبیله ای زنده بوده است تا امروز در چهار گوشه ایران ، 19 قبیله ایرانی هنوز برای بقا از ساحل تپه به دشت مهاجرت می کنند. در میان همه آن قبایل ، برخی هنوز کاملاً به ارزش های خود پایبند هستند و فرهنگ ، زبان و شیوه زندگی خود را در طول قرن ها حفظ کرده اند. سفر با این افراد گنجینه های پنهان بسیاری از فرهنگ ایرانی را آشکار می کند و در هر دو زمستان و تابستان امکان پذیر است.


جشنواره به مدرسه بر می‌گردیم - دیجی کالا
فرم ارسال نظر





  ساخت وبلاگ تبلیغاتی  


آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین مطالب مجله


جشنواره به مدرسه بر می‌گردیم - تا ۷۰٪ تخفیف - دیجی کالا جشنواره به مدرسه بر می‌گردیم - تا ۷۰٪ تخفیف - دیجی کالا مشاهده